Gwida
għall-pronomi mehmużin

persuna

jiena
inti
huwa
hija
aħna
intom
huma

persuna

-ni
-k • -ek- • -ok
-h • -u
-ha
-na
-kom
-hom

persuna

jiena
inti
huwa
hija
aħna
intom
huma

oġġett
dirett

-
-
-hu-
-hie-
-
-
-hom-

oġġett
indirett

-li
-lek • -lok
-lu
-lha
-lna
-lkom
-lhom

verb +
oġġett dirett

oġġett
dirett

nibgħat lili
nibgħat lilek
nibgħat lilu
nibgħat lilha
nibgħat lilna
nibgħat lilkom
nibgħat lilhom

POŻITTIV

nibgħatni
nibagħtek
nibagħtu
nibgħatha
nibgħatna
nibgħatkom
nibgħathom

NEGATTIV

ma nibgħatnix
ma nibagħtekx
ma nibagħtux
ma nibgħathiex
ma nibgħatniex
ma nibgħatkomx
ma nibgħathomx

verb +
oġġett INdirett

oġġett
indirett

nibgħat lili
nibgħat lilek
nibgħat lilu
nibgħat lilha
nibgħat lilna
nibgħat lilkom
nibgħat lilhom

POŻITTIV

nibgħatli
nibgħatlek
nibgħatlu
nibagħtilha
nibagħtilna
nibagħtilkom
nibagħtilhom

NEGATTIV

ma nibgħatlix
ma nibgħatlekx
ma nibgħatlux
ma nibagħtilhiex
ma nibagħtilniex
ma nibagħtilkomx
ma nibagħtilhomx

verb +
oġġett dirett +
Oġġett indirett

oġġett
indirett

nibgħat lilu lili
nibgħat lilu lilek
nibgħat lilu lilu
nibgħat lilu lilha
nibgħat lilu lilna
nibgħat lilu lilkom
nibgħat lilu lilhom

POŻITTIV

nibgħathuli
nibgħathulek
nibgħathulu
nibgħathulha
nibgħathulna
nibgħathulkom
nibgħathulhom

NEGATTIV

ma nibgħathulix
ma nibgħathulekx
ma nibgħathulux
ma nibgħathulhiex
ma nibgħathulniex
ma nibgħathulkomx
ma nibgħathulhomx

nibgħat lilha lili
nibgħat lilha lilek
nibgħat lilha lilu
nibgħat lilha lilha
nibgħat lilha lilna
nibgħat lilha lilkom
nibgħat lilha lilhom

nibgħathieli
nibgħathielek
nibgħathielu
nibgħathielha
nibgħathielna
nibgħathielkom
nibgħathielhom

ma nibgħathilix
ma nibgħathilekx
ma nibgħathilux
ma nibgħathilhiex
ma nibgħathilniex
ma nibgħathilkomx
ma nibgħathilhomx

nibgħat lilhom lili
nibgħat lilhom lilek
nibgħat lilhom lilu
nibgħat lilhom lilha
nibgħat lilhom lilna
nibgħat lilhom lilkom
nibgħat lilhom lilhom

nibgħathomli
nibgħathomlok
nibgħathomlu
nibgħathomlha
nibgħathomlna
nibgħathomlkom
nibgħathomlhom

ma nibgħathomlix
ma nibgħathomlokx
ma nibgħathomlux
ma nibgħathomlhiex
ma nibgħathomlniex
ma nibgħathomlkomx
ma nibgħathomlhomx

noti

• Qed jingħata l-imperfett ta’ bagħat bħala mudell, iżda dan il-mudell jgħodd għall-verbi kollha – fil-perfett u fl-imperattiv ukoll.

• Jekk m’intix ċert dwar il-konjugazzjoni tal-verb, ikkonsulta verb.mt biex ma tiżbaljax.

• Jekk il-verb fih infiss oġġett dirett (-hu-/-hie-/-hom-) fin-nofs, daħħlu. Fil-maskil dejjem niktbu -hu- mhux -u- f’dan il-każ. Mela niktbu nibgħathulu mhux nibgħatulu. Biex ma tiżbaljax, dejjem żarma l-kelma u ara hemmx lilu fin-nofs (ħadet + lilu + lilu = ħadithulu).

• Madankollu, jekk il-verb għandu suffiss oġġett dirett biss, mela niktbu nibgħat + lilu = nibagħtu mhux nibagħthu.

• Jekk il-verb ikkonjugat jispiċċa bl-a mela din tinbidel f’ie meta jiżdied l-oġġett dirett, eż. nes+ lilu/lilha = nesieh/nesieha jew staqs+ lilu/lilha = staqsieh/staqsieha. Jekk il-verb jispiċċa bl-i din tibqa’ hekk, eż. naħbi + lilu/lilha = naħbih/naħbiha.

• L-ie tista’ ssib postha f’kelma fl-aħħar sillaba jew f’ta’ qabel tal-aħħar, eż. seraqhielha (= aċċent fuq is-sillaba ta’ qabel tal-aħħar) jew ma seraqhilhiex (= aċċent fuq l-aħħar sillaba).

F’kelma jista’ jkun hemm ie waħda biss. Mela jekk għandek verb bħal żied, niktbu żiedet + lilha + lilha = żidithielha mhux żiedithielha.

• Anke fin-negattiv, ma jistax ikollna verb b’aktar minn ie waħda. Nagħtu każ, fil-kelma nibgħathielha l-aċċent jaqa’ fuq -hie- u ma jinbidel xejn. Iżda mbagħad ikollna niktbu ma nibgħathilhiex mhux ma nibgħathielhiex, peress li l-aċċent jimxi lejn l-aħħar u ma jistax ikun hemm iżjed minn ie waħda.

• Innota eż. ma nibgħathilux, fejn l-aċċent mexa fuq l-aħħar sillaba (-lúx) u allura l-ie ssir i. Leħħinha biex tisma’ fejn jaqa’ l-aċċent.

• Tgħallem dawn in-noti u ma terġax tiżbalja fil-pronomi mehmużin!